Pedodonti
Çocuk Diş Hekimliği
Çocuk diş hekimliği ya da pedodonti; bebeklerin, çocukların ve özel bakım gerektiren (engelli) bireylerin ağız ve diş sağlığı sorunları ile uğraşan, diş hekimliğinin bir anabilim dalıdır.
Çocuk Diş Hekimi Kimdir?
Diş hekimliğinin tüm uygulamalarını özel olarak çocuklarda gerçekleştirmek üzere ilave uzmanlık eğitimi almış diş hekimleri ‘pedodontist’ veya ‘çocuk diş hekimi’ olarak bilinir. Dişlerin gelişimi ve problemlerin tedavisi ile birlikte; çocuk psikolojisi, büyüme ile gelişimi ve çocuğa yaklaşım üzerinde eğitim almış uzman diş hekimleridir
Çocuk Diş Hekimi Ne Yapar?
Çocuk diş hekimleri, bebek, çocuk ve ergenlerde diş çürüklerinin tedavisi, süt ve daimi dişlerin koruyucu tedavisi, dişlenmeyi etkileyecek zararlı alışkanlıkların kontrolü, travmaya bağlı diş yaralanması gördüğünde bunların tedavisi başta olmak üzere formu bozuk dişlerin estetik tedavileri, bazı dental cerrahi işlemler, koruyucu/durdurucu seviyede ortodontik müdahaleler yapar.
Çocuk diş hekimleri, ayrıca vücudu ilgilendiren birçok hastalığın ağız bulgularını erken evrede tanıyarak hastaları gerekli uzmanlık branşına yönlendirmede yetkin hekimlerdir.
Çocuk Dişlerinin Tedavisinde Neden Pedodontist Tercih Edilmeli?
Çocuğunuzun diş tedavilerini gerçekleştirecek doktorun pedodonti uzmanı olması, ilerde oluşabilecek diş hekimi korkusunu ortadan kaldırarak, çocuğunuzun daha uyumlu ve diş sağlığı konusunda daha bilinçli birey olması konusunda atılacak önemli bir adımdır.
Çünkü pedodontistler önce dişi değil, çocuğu düşün felsefesi doğrultusuna uygun psikolojik yaklaşımlar ile önce çocuğun sevgi ve güvenini kazanmayı hedefler daha sonra kolaydan zora, kademeli bir tedavi yaklaşımı ile ağrısız bir şekilde diş tedavilerini gerçekleştirmeyi amaçlar.
İlk Diş Hekimi Muayenesi Ne Zaman Olmalıdır?
Bebeğin ilk diş hekimi muayenesi ilk dişlerin sürmeye başladığı dönem olan 6 ay ile 1 yıl arasında yapılmalıdır. Diş sağlığında süt dişlerinin önemi büyüktür. İyi korunmamış süt dişleri çürüyerek ağrılara sebep olur. Erken kaybedildiğinde ise daimi dişlerin çapraşık çıkmasına yol açar.
Bu nedenle en doğrusu, çocuğunuzun süt dişleri çıktığı dönemden itibaren kontrollere başlamaktır. Erken tanışmanın önemi, ebeveynleri bebeklik döneminde diş temizliği ve beslenme yöntemleri konusunda bilgilendirmektir. Aynı zamanda çocukların süt dişleri çürümeden, sağlıklı bir kalıcı dişlenmeye geçebilmeleri için uygun ağız bakımı ve beslenme alışkanlıklarının çocuk diş hekimi kontrolünde kazandırılmasıdır. Çocukların diş problemleri ile karşılaşmadan önce diş hekimi ile tanıştırılması; tedaviler için duyulan kaygıyı azaltmaktadır.
Koruyucu Diş Tedavileri Nelerdir?
Diş sert dokularının asit karşısında yıkımını engellemek ya da yavaşlatmak üzere uygulanan her türlü profesyonel tedavi koruyucu tedavilerdir. Flor uygulaması ve fissür örtücü (izolasyon dolgular) gibi koruyucu yöntemlerle diş çürükleri önlenebilir
Fissür Örtücü Uygulaması: Yapılan araştırmalara göre azı dişlerinin çiğneme yüzeylerinde bulunan adlarına pit ve fissur denilen girinti ve çıkıntılar çürük gelişimine en fazla eğilim gösteren alanlardır. Bu alanlar bakterilerin ve gıda artıklarının birikimi için ideal alanlar olup, girinti-çıkıntıların darlığı ve derinliği nedeniyle temizliği de zor bölgelerdir. Fissür örtücü işlemi, çürük oluşmadan önce bu pit ve fissürlerin beyaz bir kapatıcı madde ile kapatılması işlemidir. Uygulama ağrısızdır ve uygulama sırasında dişte herhangi bir aşınma işlemi yapılmaz.
Flor Uygulaması: Flor ağız gargaraları ve macunların da içinde belli miktarda bulunan, çürük oluşumunu önlemedeki etkisi yapılan araştırmalarla kanıtlanmış bir elementtir. Flor, dişin en dış tabakası olan mineyi kuvvetlendirerek çürümelere karşı daha dirençli bir hale gelmesini sağlar ayrıca diş çürümesine sebep olan bakterilerin asit üretimini engellemeye yardımcıdır. 2016 yılında yayımlanan ‘ Flor Durum Rapor’ uyla, Türk Pedodonti Derneği (TPD) ve Türk Diş Hekimleri Birliği (TDB) Eğitim Komisyonu; çürük önlemek için kullanılan flor kaynaklarının toksik dozda flor içermediği, dolayısıyla güvenli olduğunu bildirilmiştir.
Aşırı Kaygılı Çocuklarda Diş Tedavi Yöntemleri Nelerdir?
Çocuk diş hekimleri, diş tedavilerine uyum gösteremeyen hastalarda çeşitli davranış yöntemleri ile kooperasyon sağlamaya çalışırlar. Tedaviye uyum göstermeyen ya da tıbbi durumu nedeniyle uyum gösteremeyen bireylerin klinik koşullar altında diş tedavilerinin gerçekleştirilmesi her zaman mümkün olmamaktadır. Bu durumlarda hastaların genel anestezi altında uyutularak diş tedavileri gerçekleştirilir. Özellikle aşırı kaygılı çocukların ani hareketlerine bağlı yaralanmaların önlenmesi açısından tercih edilir. Genel anestezi altında diş tedavisinden önce hastanın mutlaka anestezi uzmanı tarafından muayene edilmesi gerekmektedir. Anestezi altında yürütülen tedavilerin tam teşekküllü merkezlerde; yetkin ekip ve donanımla, mutlaka anestezi uzmanı kontrolünde yürütülmesi gerektiği ebeveyn tarafından unutulmamalıdır.
Diş Travmasına Bağlı Yaralanmada Ne yapmalıyım?
Süt dişlenmede travma görülme sıklığı 2-3 yaşında, çocuk kendi başına hareket etmeye ve motor koordinasyonu gelişmeye başladığında artarken; daimi dişlenmede ise özellikle oyun ve sportif aktivitelerin arttığı 7-10 yaşlarındaki çocuklarda artmaktadır.
Travmanın gerçekleştiği an ile diş hekimine başvuru süresi arasında geçen zamanın kısa olması tedavinin başarı şansını arttırmaktadır. Eğer travma sonrası diş kırığı görüldüyse; diş hekimine gelene dek kırık parçanın süt veya tükürük için muhafaza edilmesi önerilmektedir. Travma sonrası diş tamamen yerinden çıktıysa; çıkan diş, dişin kök kısmına dokunulmadan temiz su ile yıkanmalı ve sonrasında, süt veya tükürük içerisine koyularak mümkün olan en kısa sürede (bir saat içerisinde) diş hekimine başvurulmalıdır.
Yer Tutucu Uygulaması Nedir?
Herhangi bir nedenden dolayı erken kaybedilmiş süt dişlerinin yerlerini korumak için yapılan hareketli ya da sabit apareylere yer tutucu denir. Süt dişlerinin erken kaybedilmesi fonksiyon ve estetik sıkıntıların yanında bir takım gelişimsel sorunlara da neden olmaktadır. Süt dişleri sürecek olan daimi dişler için rehberlik etmektedir eğer zamanından önce kaybedilirlerse daimi dişler rast gele bir biçimde sürecek ve çapraşıklık oluşacaktır. Bu nedenle periyodik kontroller ihmal edilmeden karışık dişlenme dönemindeki ilk okul çocuklarında gelişim ve çürük takibi çok sıkı tutulmalıdır.